Công tác vào ngày Tết ở Paris


Tết là những ngày thiêng liêng dành cho gia đình nên người Việt mình bất đắc dĩ mới phải trải qua một cái tết không sum họp. Thế nên năm 2006, khi nghe tin công ty cử đi công tác ngay trong những ngày tết, tôi chợt chột dạ. Dù đã trải qua vài cái tết ở xứ người nhưng lần này tôi vẫn thấy nôn nao.
Paris đang ở vào cao điểm mùa Đông, trời rét đậm cùng những cơn gió cắt da đón tôi trở lại cùng đón tết với mình. Nói “cho sang” thế thôi, chẳng mấy ai quan tâm chỉ còn vài ngày nữa là dân “Chinois” đón tết. Một vài tấm áp-phích dán trông hầm xe điện ngầm thỏ thẻ thông báo sẽ có những hoạt động đón năm mới trong quận mười ba, nơi người Trung Quốc và Việt Nam ở đông nhất. Thật “bất công” vì dân Tây luôn gọi tết Nguyên Đán là “Nouvel An Chinois” (Chiness New Year) và tôi đã phải nhiều lần làm mặt phật ý để sửa lại là “Năm mới theo âm lịch”. Tập đoàn dược phẩm nơi tôi làm việc dù rất tôn trọng những nền văn hóa đa phương cũng có vẻ giễu cợt khi cho rằng dân Trung Quốc và Việt Nam mừng năm mới đến hai lần. Chắc trên thế giới chỉ còn hai nước này đón tết vì dân Nhật, Thái, hay bất kỳ nước châu Á nào đã không còn quan tâm đến tết nữa.
Sáng hôm Giao Thừa, tôi ghé vào nhà một ông bác họ xa, ông sống độc thân trong một căn hộ nhỏ ở ngoại ô Paris. Năm nay bác về hưu, rỗi rảnh nên nấu nướng vài món, làm mâm cơm cúng ông bà. Bác đã mời mấy người hàng xóm trong khu nghèo gồm một cặp vợ chồng Ấn, anh chàng Thổ Nhĩ Kỳ và một bà góa người Tuinisie. Bác mong tôi ở lại cùng đón Giao Thừa nhưng tôi đành từ chối vì tối đó phải đáp xe lửa rời Paris rồi. Thật ra tôi cũng không muốn chứng kiến một Giao Thừa quá đạm bạc trong căn hộ nhỏ bé cùng những người khách tha phương và ông bác cô đơn có cuộc đời buồn tủi quá.
Tôi trốn vào quận mười ba, cùng một bà bạn già người Pháp tìm chút không khí lễ hội. China Town cũng không khá bao nhiêu dù đã trang trí những chiếc đèn lồng đỏ, lân-sư-rồng, câu đối thư pháp… Xem ra mang màu sắc Hoa hơn Việt. Mọi người co ro trong làn gió đông, tay run, môi lập cập, chân nhún nhẩy cho đỡ rét. Nghe nói chiều ở đây sẽ có giễu hành với những thiếu nữ và trẻ em Hoa mặc áo dân tộc. Trong các cửa hiệu chạp phô nhỏ, người ta đang xếp hàng để mua thẻ điện thoại quốc tế giá rẻ gọi về cho “bên nhà”.
Ở siêu thị “Tang Frères” chuyên trị hàng hóa châu Á để đi chợ tết. Dân tình sắm sửa tết có vẻ xôm tụ, có người mua cả chục ký bánh cuốn, hàng tá bánh chưng và cả thùng bánh mứt để đem về tỉnh làm quà cho bà con. Dân tỉnh không có “Tang Frères” nên hàng hóa không đa dạng. Có Việt kiều còn đánh xe từ bên Bỉ, Hà Lan, Đức sang Paris để mua những “món độc” như vịt quay, xá xíu, nem nướng đem về. Tôi ngó nghiêng thấy một chiếc bánh chưng trung bình ở Việt Nam bán khoảng năm chục ngàn thì bên đây ghi giá ba chục euros. Tôi đùa với bà bạn “Biết vậy tôi đem qua Paris hai va-li bánh chưng bán kiềm lời”. Chúng tôi thấy đói ngấu nghiến và giật mình “Đã một giờ trưa!”. Đến nhà hàng “mối ruột” mỗi lần sang Paris, chúng tôi đành xếp hàng chờ đến lượt được cho vào. Nhà hàng Tre Xanh quả thật rất đắt khách, ở đây khẩu vị rất Việt và giá cả phải chăng. Những nhà hàng khác xung quanh nấu hơi bị “lai” nên thà phải xếp hàng trong làn gió đông khó chịu tôi vẫn cam lòng. Chờ chừng hai mươi phút chúng tôi cũng được vào. Khá đông những gia đình tụ tập lại ăn Tất Niên và coi như xong một cái tết xa quê. Tôi hỏi bà chủ không nghỉ bán vài ngày tết, bà cười “Mở nhà hàng với hàng trăm thứ thuế! Nghỉ bán ngày nào mất sở hụi ngày đó! Coi đông khách vậy chứ cũng chật vật, cạnh tranh dữ quá! Dân Việt mình tính xấu lắm!”. Tôi không dám hỏi nữa vì phải thông dịch lại cho bà bạn Pháp, không lẽ vạch áo cho người xem lưng nói người Việt chuyên bán phá giá, cùng kéo nhau chết chùm. Đúng là bản tính người mình thật khó đổi dù sống cùng khu với người Hoa vốn đoàn kết một lòng “buôn có bạn, bán có phường”. Nhờ tính đoàn kết mà hai anh em nhà Tang khi di cư đến Paris chỉ với hai bàn tay trắng mà sau hơn chục năm đã có siêu thị sầm uất “Tang Frères” với mấy trăm nhân công.
Tôi và bà bạn Pháp gọi hai tô bún riêu, một dĩa gỏi ngó sen, một cái bánh xèo, một phần bánh ít trần, một chai bia Tàu và một bình trà nóng. Phiếu tính tiền ghi năm mươi mốt euros. Rẻ chán so với ăn đồ Tây! Ăn vừa xong phải vọt liền, lấy bàn trống cho thực khách khác đang tê tái xếp hàng ngoài trời đông. Chúng tôi lang thang vài vòng quanh quận mười ba rồi tìm xe điện ngầm quay về.
Buổi chiều, hai chúng tôi đón xe lửa đến Blois, vùng sông Lois với những tòa lâu đài cổ tráng lệ trứ danh. Tôi đi thăm ông sếp người Pháp cũ. Ông định đánh xe hơi lên Paris rước nhưng thời tiết xấu quá, tuyết rơi dày, băng trơn rất nguy hiểm. Chúng tôi về nhà ông và thấy ông bày bàn ăn lộng lẫy chờ sẵn. “Ông biết hôm nay là Giao Thừa của tết Việt Nam?” Tôi ngạc nhiên thú vị hỏi. Ông già hịch hạc thú nhận không để ý tết nhứt gì cả. Chẳng qua đón khách quí thì bày tiệc thôi. Ba chúng tôi ăn cá xông khói, uống champagne coi như đón Giao Thừa. Tôi check email, bên Việt Nam viết dặn tôi phải mặc áo màu trắng đi xuất hành đầu năm. Ông già nghe thế bèn lục tìm chiếc áo khoác to sụ màu cháo lòng từ thời vua Louis mười sáu cho tôi trùm vào. Ông mở cửa xua tôi “Đi một vòng xuất hành đi! Tao chịu thua, trời lạnh quá!”. Tôi lò cò giẫm chân lên tuyết đi chừng vài chục bước, ngoảnh vào thấy không khí ấm sực trong nhà mới thấy mình dại. Xuất hành đầu năm hên đâu không thấy, chỉ thấy cảm lạnh đến nơi thì tiêu đời. Tôi từng bị mùa đông hành viêm họng một trận trối chết nên rất sợ. Tôi quay vào nhà, lục túi tìm thẻ gọi điện thoại giá rẻ mua ở quận mười ba. Đường dây kẹt cứng rất lâu, sau một hồi thử tới thử lui, tôi kết nối được với Việt Nam nhưng bên nhà không nghe được giọng tôi. Ba tôi quạu quọ “Tết nhất đứa nào du côn phá hoài vậy!”. Tôi đành nói chỉ cho tôi nghe “Chúc mừng năm mới!” và bên kia ba tôi trả lời “Alô! Ai thì lên tiếng đi sao gọi hoài mà mắc cở gì không chịu dạ dùm!”.
Ngày mùng hai tết tôi đã quay lại Paris cùng những cơn gió đông rét mướt. Tôi vào cuộc họp của công ty với những đồng nghiệp quốc tế. Có người Thái, người Philippines, người Nhật nhưng chẳng ai nhớ có một cái tết Nguyên Đán đang diễn ra. Thế mới hiểu Việt kiều phải ăn tết Ta vào đúng dịp Noel và tết Tây, để cùng hưởng cái không khí lễ hội, những ngày nghỉ kéo dài mới sum họp được bạn bè ở châu Âu. Họ chúc tụng, lì xì và cúng ông bà, để rồi đúng ngày tết Việt thì chỉ quạnh hiu đốt một nén nhang trên bàn thờ. “Con cháu tha phương thì ông bà cũng thông cảm! Lại một cái tết xa quê…”

(mời bạn xem thêm phóng sự ảnh: Tết ở Paris)

 

 


< previous page  next page >